Kościół Macieja

Usytuowany prawie w samym środku wzgórza kościół Macieja jest przykładem neogotyckiego przepychu: strzeliste wieżyczki, dach zdobią dachówki w kształcie rombów. Budowla jest asymetryczna, a mimo to spójna pod względem formy.

Poświęcony Najświętszej Marii Pannie, ale popularnie nazywany imieniem sprawiedliwego króla Macieja, jest doskonałą repliką Frigyesa Schuleka, który w XIX w. nadał obecną postać temu, co pozostało z XIII-wiecznego kościoła po oblężeniu w 1686 r. Do tegoż roku służył jako meczet (Büyük Dżami); tureccy okupanci przykryli wapnem średniowieczne malowidła ścienne i zmienili wystrój wnętrza. Wiosną 1994 r. kościół i okna zostały uszkodzone przez bombę, jedną z kilku, jakie wybuchły w mieście. Do zamachu nikt się nie przyznał, choć podejrzewano środowisko serbskie.

Wchodząc do kościoła przez portal Marii Panny zwiedzający otwierają z podziwu usta z powodu bogactwa wnętrza. Malowane liście i wzory geometryczne oplatają kolumny i wsporniki, promienie światła, wpadając przez rozety okienne na złocone ołtarze i posągi, tworzą oszałamiający efekt. Większość fresków wykonali Karol Lotz i Bertalan Székely, czołowi przedstawiciele malarstwa historycznego działający pod koniec XIX w. Przy wejściu, na ścianie po lewej stronie widać herb króla Macieja. Jego nazwisko rodowe, Korwin, pochodzi z łac. corvus - kruk; ptak ten widnieje w jego herbie. Pieczęć herbowa znajduje się na każdym woluminie w słynnej Biblioteca Corvinus.

Za rogiem, w dolnej części wieży południowej znajduje się Kaplica Loretańska z barokową Madonną. Po przeciwnej stronie dwa średniowieczne kapitele, ozdobione rzeźbami potworów i brodatą postacią z książką, kryją się pod Wieżą Beli, nazwaną tak od czwartego króla noszącego to imię. Jego poprzednik spoczywa w drugiej z kolei kaplicy i dzieli sarkofag z Anną z Chatillon. Grobowiec Beli III i jego małżonki, pierwotnie umieszczony w Székesfehérvár, został przeniesiony tutaj po odkryciu go w 1848 r. Choć średniowieczni królowie Węgier byli koronowani w Székesfehérvár, tradycyjnie pierwsze publiczne wystąpienie odbywało się w Budzie - stąd jeszcze jedna nazwa: Kościół Koronacyjny.

Do krypt kościelnych i kolekcji skarbca kościelnego ( codz., IV-IX, 8.30-20.00; X-III, 9.00-19.00) idzie się przez portal z prawej strony prezbiterium. Stąd też schodami wchodzi się do kaplicy św. Stefana, ozdobionej scenami z życia króla, a stamtąd klatka schodowa prowadzi do Oratorium Królewskiego, mieszczącego kolekcję szat koronacyjnych i tronów cesarza Franciszka Józefa I i Karola IV, oraz replikę węgierskich klejnotów koronacyjnych (oryginały znajdują się w Muzeum Narodowym).

Każdego ranka odprawiana jest tutaj Msza św., w niedziele częściej (celebrowane są wówczas także dwie msze śpiewane: o 10.00 i 19.00). W piątkowe wieczory w świątyni odbywają się recitale organowe, a ponadto kościół jest gospodarzem koncertów Festiwalu Wiosennego i sezonu letniego.

Zdjęcia